Nieuw orgel in Genendijk laat horen waarom Gerry Dirix kerkorganist werd

Op zaterdag 10 oktober klinkt in de Onze-Lieve-Vrouw Tenhemelopnemingskerk van Genendijk voor het eerst het nieuwe digitale kerkorgel. Voor Gerry Dirix is dat een mooie aanleiding, maar niet het hele verhaal. Achter het nieuwe instrument zit vooral een organist die al van jongs af aan wist dat hij iets met kerkmuziek wilde doen.

Gerry speelt vandaag in verschillende parochies in Limburg en springt soms ook in Nederland bij. Zijn rol is niet alleen muziek spelen. Een kerkorganist moet volgens hem aanvoelen wanneer muziek mag dragen, wanneer ze mag ondersteunen en wanneer ze net wat sterker mag klinken.

Als kind geraakt door het orgel

De liefde voor het orgel begon bij Gerry al vroeg. Als kind was hij vaak betrokken bij de parochie. De muziek in de kerk trok zijn aandacht, maar vooral het orgel bleef hangen.

“Ik was parochiaal betrokken toen ik een kind was van 12, 13 jaar ongeveer”, zegt Gerry. “Ik ging naar de kerk en die muziek sprak me eigenlijk wel aan. En ook dat orgel, dat vond ik fantastisch.”

Hij herinnert zich hoe hij keek naar de organist van toen. Wat die uit het instrument haalde, maakte indruk. “Dat bracht ergens iets in mij van: dat zou ik ook wel willen.”

Die interesse bleef niet bij luisteren. Gerry volgde muziekles en koos bewust voor het kerkorgel. Later studeerde hij het instrument in Leuven. “Het was toch wel een beetje een droom, op dat moment”, zegt hij.

Waarom iemand kerkorganist wordt

Kerkorganist word je volgens Gerry niet zomaar. Het vraagt oefening en technische kennis, maar vooral graag spelen. En graag spelen voor mensen.

“Organist zijn is eigenlijk een passie”, zegt hij. “Je moet het toch wel heel graag doen. Je moet de ziel hebben om zeker in de kerk te willen spelen.”

Voor Gerry zit die motivatie in wat muziek met mensen kan doen. Ze kan rust brengen, vreugde geven of helpen op een moeilijk moment. Het orgel is daarbij voor hem allesbehalve een afstandelijk instrument, maar een manier om iets over te brengen.

“Het brengt vreugde naar de mensen toe”, zegt hij. “Je kan muziek gebruiken voor mensen die verdrietig zijn. Je kan zoveel doen met muziek en met het instrument orgel.”

Die persoonlijke band klinkt ook door wanneer hij speelt. Gerry ziet zichzelf niet alleen als uitvoerder van noten. Hij probeert te voelen wat een viering nodig heeft. Soms is dat kracht. Soms is dat zachtheid.

Niet overheersen, wel dragen

Volgens Gerry is de kracht van een kerkorgel net dat het zich kan aanpassen. Het kan de samenzang ondersteunen, maar ook een ingetogen moment ruimte geven. Een organist moet daarin keuzes maken.

“Het orgel mag ook niet overheersen”, zegt Gerry. “Met de registers kan je het zachte moment naar voren brengen. En als de gemeenschap mag meezingen, trek je een krachtiger register uit.”

Dat maakt het instrument voor hem anders dan veel andere vormen van begeleiding. Het orgel kan sturen zonder op de voorgrond te staan. “Je voelt aan: ‘nu mag je meezingen, en nu zing ik voor.’”

Gerry omschrijft het als een samenspel tussen mens en instrument. “Eigenlijk zijn er twee zielen”, zegt hij. “De ziel van mij persoonlijk, maar ook de ziel van het instrument.”

Nieuw orgel als aanleiding

Die band met het instrument verklaart ook waarom het nieuwe orgel in Genendijk voor hem belangrijk is. Het vorige digitale Eminent-orgel had zijn beste tijd gehad. Het werd gebruikt tot het echt niet meer ging.

“Daar hebben we eigenlijk op gespeeld tot de laatste noot”, zegt Gerry. “Totdat het begon te kraken. Er kwam op de duur zelfs ook niks meer uit.”

Samen met de parochie, de kerkfabriek en enkele vrijwilligers werd gezocht naar een tweedehands orgel. Dat werd een digitaal GEM-orgel. Het instrument had nog enkele kleine mankementen, maar Gerry werkte mee om het opnieuw speelklaar te krijgen.

Live muziek blijft anders

Gerry merkt dat kerken veranderen. Er zijn minder kerkgangers dan vroeger en sommige vieringen krijgen een andere vorm. Toch blijft hij positief. Zeker als muziek aandacht krijgt, kan ze volgens hem veel betekenen.

“We zitten nu in tijden met veel kerksluitingen”, zegt hij. “Het mindert wel wat. Maar hier in deze regio zitten we eigenlijk vrij goed.”

Voor Gerry is live muziek daarin belangrijk. Een opname kan mooi zijn, maar een organist in de kerk voelt het moment aan. Hij hoort de mensen zingen, merkt wanneer iets meer steun nodig heeft en brengt muziek rechtstreeks in de ruimte.

“Het komt echt vanuit het hart”, zegt hij. “De beleving is anders dan wanneer je gewoon een plaatje opzet.”

Op 10 oktober hoort Genendijk het nieuwe orgel voor het eerst tijdens de viering van 19 uur. Gerry kijkt uit naar dat moment. “Ik ben eigenlijk wel benieuwd naar die reactie na de viering”, zegt hij. “Maar ik ben er heel gerust in dat dat een zeer positieve reactie zal worden.”

Arne Vermeersch