Vijf struikelstenen in Tessenderlo-Ham als eerbetoon aan slachtoffers nazisme
In Tessenderlo-Ham werden zondag kleine, messing struikelstenen geplaatst ter nagedachtenis van lokale slachtoffers van het nazisme tijdens WOII.
Met dit symbolisch kunstproject sluit Cultureel Erfgoedcel de Merode aan bij het internationale initiatief van de Duitse kunstenaar Gunter Demnig. De inhuldigingen vonden plaats in het bijzijn van nabestaanden, vrijwilligers en lokale besturen. Niet alleen in Tessenderlo-Ham werden struikelstenen geplaatst, maar de voorbije dagen ook in Scherpenheuvel-Zichem en Herselt.
Buiging als eerbetoon
“De ‘Stolpersteine’ of struikelstenen zijn kleine gedenkstenen”, zegt Luna Cuypers van Erfgoedcel de Merode. “Ze worden geplaatst op een symbolische plek: de voormalige woonplaats of de plek waar iemand voor het laatst een vrij persoon was. Op elke steen staat de naam en het lot van het slachtoffer gegraveerd. De kunstenaar maakt de gedenkstenen doelbewust klein. Daardoor moeten voorbijgangers buigen om de tekst te kunnen lezen”.
In totaal werden in de drie gemeenten tien struikelstenen onthuld voor inwoners die tijdens de Tweede Wereldoorlog werden gedeporteerd en omkwamen in concentratie- of werkkampen. Het ging om burgers die omwille van hun verzetsdaden werden vervolgd.
| Lees ook: Jongeren uit Tessenderlo-Ham beelden thema ‘vrede’ uit in Vredesposterwedstrijd |
Emotioneel
Voor de kleinzoon van Frederic Theys uit Tessenderlo was het een aangrijpend moment toen hij het levensverhaal van zijn grootvader voorlas bij de gedenksteen. “Mijn grootvader werd in april ’44 opgepakt door de Duitsers in wat nu speeltuin Kraanhof is. Hij kwam om in juni ’45 in het concentratiekamp Sachsenhausen op 33-jarige leeftijd. Met deze gedenksteen heeft hij nu een ‘graf’.”
Bij elke inhuldiging van een struikelsteen werd het levensverhaal van het slachtoffer voorgelezen. - Paul Van Moll
Uitgebreid historisch onderzoek
“Aan het project ging uitgebreid historisch onderzoek vooraf, in nauwe samenwerking met lokale heemkundige kringen, vrijwilligers, families van slachtoffers en experten”, zegt Luna Cuypers. “Ook academische partners leverden een belangrijke bijdrage aan de reconstructie van de levensverhalen. Naast de plaatsing van de struikelstenen zette het project sterk in op participatie en publiekswerking. Vrijwilligers werkten actief mee aan het vooronderzoek en de identificatie van slachtoffers”.
Voor scholen worden deze maand educatieve workshops georganiseerd. Daarnaast verscheen een toegankelijke familiepublicatie die de persoonlijke verhalen achter de struikelstenen tastbaar maakt. Die kan gratis afgehaald worden in de bibliotheken en toeristische diensten van Scherpenheuvel-Zichem, Herselt en Tessenderlo-Ham.
Meer info: www.stolpersteine.be.
Paul Van Moll
